เทพนครไกล กำลังจะกลับมา เรือยาว ประเพณีดีงามของชาวสุรินทร์

ประเพณีแข่งเรือยาว เพื่อสร้างความสามัคคี เป็นการสืบทอดประเพณีโบราณ ควบคู่การทำบุญ ปิดทอง ไหว้พระ และงานกฐิน

วัตถุประสงค์การแข่งเรือยาว

ฉลองเทศการออกพรรษาของชาวไทยพุทธเพราะจะจัดขึ้นหลังจากออกพรรษาแล้ว
เป็นการสร้างความสามัคคี ให้เกิดขึ้นในหมู่บ้าน
ในอดีตนั้นจะใช้เรือยาวในการแห่กฐินหรือผ้าป่าไปวัด และเพื่อความสนุกสนานและความเพลิดเพลิน จึงได้จัดแข่งขันเรือยาวขึ้นด้วย
เป็นโอกาสดีของหนุ่มสาว ต่างหมู่บ้านที่จะได้รู้จักพบปะสังสรรค์กัน

สังคมไทยนั้นแต่อดีตจนปัจจุบันเป็นสังคมเกษตรกรรมแม่น้ำ มีความจำเป็นต่อการดำเนินชีวิตหากเพราะหากไม่มีน้ำการเพาะปลูกก็ยากที่จะเกิดขึ้นได้ คนกับสายน้ำจึงผูกพันเวียนวนหล่อเลี้ยงชีวิตผู้คน อารยธรรม วัฒนธรรม ดั้งเดิมแต่โบราณกาล ล้วนก่อเกิดกำเนิดมาจากสายน้ำทั้งสิ้น แม้แต่การแข่งเรือก็กำลังกลายเป็นสัญลักษณ์ ก็คือวิถีชีวิตอีกรูปแบบหนึ่งของคนในชุมชนริมแม่น้ำ การแข่งเรือเกิดขึ้นในห้วงเวลาฤดูน้ำหลากคือ ประมาณเดือนสิงหาคม กันยายน ตุลาคม ส่วนมากจะเกิดขึ้นในฤดูที่ทอดกฐิน เนื่องจากชาวบ้านเมื่อเสร็จหน้านาว่างเว้นภารกิจการงานก็จะร่วมมือร่วมใจกันจัดองค์กฐินไปทอดตามวัดต่างๆริมน้ำมูลและเมื่อเสร็จสิ้นก็จะพากันร้องเพลงรำและประกวดประชันความเร็วโดยการแข่งเรือกันเป็นที่สนุกสนาน ต่อมาจึงมีผู้ริเริ่มการจัดการแข่งขันเรืออย่างจริงจังกลายเป็นงาน แข่งขันเรือที่แพร่หลายไปตามลำน้ำตามสายต่างๆทั่วประเทศ

จังหวัดสุรินทร์ นอกจากความเป็นเมืองช้างแล้วสิ่งที่นับว่าเป็นเสน่ห์ไม่น้อยก็คือวิถีชีวิตพื้นบ้านความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายวัฒนธรรมประเพณี สัมพันธ์กับลักษณะที่ตั้งภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ การแข่งขันเรือที่ อำเภอท่าตูม ก็เช่นเดียวกัน การแข่งเรือคนลุ่มน้ำมูล มีต้นกำเนิดมาจากเทือกเขาดงพญาเย็น บริเวณเขาแผงม้า เขาใหญ่ตอนใต้ของจังหวัดนครราชสีมา ไหลผ่านทางตอนเหนือของจังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดอุบล แล้วไหลไปบรรจบแม่น้ำโขง ที่อำเภอโขงเจียมจังหวัดอุบลราชธานี มีความยาวคดเคี้ยว 641 กิโลเมตรและมีพื้นที่รับน้ำ 707 508 ตารางกิโลเมตร

สำหรับจังหวัดสุรินทร์ แม่น้ำมูลไหลผ่านทิศเหนือบริเวณอำเภอชุมพลบุรี อำเภอท่าตูม และอำเภอรัตนบุรี ในแนวทิศตะวันตก-ตะวันออกแม่น้ำมูลเป็นแม่น้ำที่ยาวมากและมีป่าริมน้ำกระจัดกระจายกันอยู่เป็นหย่อมย่อมมีความหลากหลายทางชีวภาพอันมีป่าริมน้ำเป็นป่าไผ่ ป่าสะแกเต็งรัง ป่าบุ่ง ป่าทาม ขึ้นตามริมน้ำหมู่บ้านส่วนใหญ่มีอายุมากกว่า 100 ปี บางแห่งมีอายุตามสายน้ำ ประชาชนทั้งหมดมีบรรพชนอพยพมาจากประเทศสหรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวบางหมู่บ้านสืบเชื้อสายมาจากเขมร กูย ส่วย ประเพณีและวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับสายน้ำอย่างหลากหลายอาทิประเพณีแข่งเรือ ประเพณีลงหาปลา ประเพณีบวชต้นไม้ใหญ่ริมน้ำ ประเพณีแซนโดนตา ประเพณีแห่น้ำพระพุทธมนต์ ฯลฯ

การแข่งเรือจึงเป็นประเพณีมรดกทางวัฒนธรรมแห่งสายน้ำมูล ในสมัยก่อนมีเพียงไม่กี่วัดเท่านั้นที่นิยมขุดเรือมาใช้เพื่อการแข่งขัน เริ่ม วัดโพธิ์ศรีไกลเสนียด ต.หนองบัว อ.ท่าตูม จ.สุรินทร์ มีเรือ เทพนครไกล ขนาด 40 ฝีพาย มีชื่อเสียงไปไกลทั่วลุ่มน้ำมูล แม่น้ำโขง น้ำนิ่งน้ำไหลไม่เคยหวั่น ช่วง 2-3 ปีนี้ ไม่ได้นำลงแข่งขันอย่างจริงจัง ทำให้เซียนเรือยาวถามหากันอย่างมากมาย ว่าปีไหนจะนำเรือคู่บ้านคู่เมืองแห่งแม่น้ำมูลลงสนามแข่งขัน